Vaker medicatie bij de patiënt thuis

Afgelopen maart startte Annette Lamboo als projectleider van Medicatie@home. Deze werkgroep helpt de mProve-ziekenhuizen het thuis toedienen van medicatie verder uit te breiden. Een paar weken na Annettes start, kondigde de regering de landelijke maatregelen om de eerste golf van COVID-19 in te perken af. ‘Al onze meetings hebben tot nu toe dan ook via Zoom plaatsgevonden. Ondanks dat hebben we al flink meters gemaakt.’

‘Samen werken we – al zoomend – aan een mooi gemeenschappelijk doel’

Afgelopen maart startte Annette Lamboo als projectleider van Medicatie@home. Deze werkgroep helpt de mProve-ziekenhuizen het thuis toedienen van medicatie verder uit te breiden. Een paar weken na Annettes start, kondigde de regering de landelijke maatregelen om de eerste golf van COVID-19 in te perken af. ‘Al onze meetings hebben tot nu toe dan ook via Zoom plaatsgevonden. Ondanks dat hebben we al flink meters gemaakt.’ Zorg kan steeds vaker bij patiënten thuis in hun vertrouwde omgeving gegeven worden. Onderdeel van deze ontwikkeling is de verschuiving van de gespecialiseerde verpleegkundige zorg in het ziekenhuis naar de thuissituatie. Het uitgangspunt hierbij is om de zorg zo dicht mogelijk bij de patiënt te organiseren en niet onnodig in het ziekenhuis. Dat scheelt patiënten een tijdelijke ziekenhuisopname of een vermoeiende rit naar het ziekenhuis. Tegelijkertijd zorgt het voor vrije bedden in het ziekenhuis en is deze manier van zorg verlenen waarschijnlijk op den duur goedkoper. Het is de ambitie van de deelnemende mProve-ziekenhuizen dat deze @home-toepassingen een vanzelfsprekend onderdeel vormen van de reguliere zorg. Dit is belangrijk om de zorg ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar te houden. Niet zo simpel als het lijkt Toen Annette als projectleider startte liepen er binnen verschillende mProve-ziekenhuizen al trajecten met thuistoedieningen van medicatie. Veelal op het gebied van oncologie en cardiologie. ‘Al die verschillende trajecten zijn we als werkgroep in kaart gaan brengen’, vertelt Annette. ‘Welke medicatie werd al thuis gegeven? Aan welke patiëntgroepen? Werd de toediening gedaan door verpleegkundigen uit het ziekenhuis of door een thuiszorgorganisatie? Wie zorgde voor de bereiding van de medicatie? En ga zo maar door. Al snel kwamen we erachter dat de ziekenhuizen met hun gekozen ‘bottum-up’-benadering niet verder konden. Een opschaling bleek niet haalbaar. De opdracht lijkt simpel ‘verplaats de medicatietoediening naar de thuissituatie’, maar elke type medicatie kent een eigen behandelstrategie en karakteristieken. De uitdaging zit vooral in het samenvoegen van de verschillende aspecten binnen de zorg, logistiek en medicatie. Verder werd er ook nog maar weinig onderzoek gedaan naar de kwaliteit van zorg, de patiënttevredenheid en de kosten.’ Meerwaarde van mProve Op al die vlakken wil de werkgroep Medicatie@home meerwaarde bieden. ‘Als werkgroep kunnen we de versnelling aanbrengen in de zoektocht naar het juiste organisatiemodel of modellen voor medicatie@home-zorgpaden. De blauwdruk van het Jeroen Bosch Ziekenhuis en het stappenplan hebben we als vertrekpunt genomen. Door samen op te trekken, versnellen we de denkprocessen. Bovendien kunnen we door trajecten binnen alle ziekenhuizen op dezelfde wijze in te richten, uit te voeren en te evalueren komen tot een grotere “n”, waardoor we sneller komen tot uitkomsten. Uitkomsten die we nodig hebben om te weten te komen welk model voor welke patiëntencategorie voor welke geneesmiddelen effectief is. Effectief op de inhoud en kosteneffectief. Met deze uitkomsten kunnen we als ziekenhuis met de zorgverzekeraars om tafel om meer thuismedicatie-trajecten uit te rollen.’

‘De thuistoediening van medicatie moet naadloos aansluiten op wat de patiënt verder aan zorg nodig heeft’

Vijf zorgpaden Op dit moment heeft de werkgroep voor vijf zorgpaden in kaart gebracht welke bouwstenen nodig zijn om met thuistoediening te starten. Annette: ‘Voor elk van die bouwstenen hebben we een pakket van eisen opgesteld, bijvoorbeeld onder welke voorwaarde mag de betreffende medicatie vervoerd worden, welke verpleegkundige mag dit middel toedienen, enzovoort. Bij het opstellen van deze criteria hebben we steeds geprobeerd breder te kijken dan alleen de medicatie, zodat de toediening van de medicatie straks naadloos aansluit op wat de patiënt verder aan zorg nodig heeft. Krijgt een patiënt bijvoorbeeld al zorg van een thuiszorg-verpleegkundige die bevoegd is om een infuus aan te leggen, dan hoeft er niet apart een verpleegkundige uit het ziekenhuis langs te komen voor het geven van dat infuus.’ Drie pilots ‘Voor vijf zorgpaden hebben we de bouwstenen nu klaar om ze af te stemmen met de artsen, verpleegkundigen, transferbureaus en patiënten. Op dit moment wordt vanuit mProve een klankbordgroep ingericht met twee artsen per ziekenhuis. Ditzelfde willen we doen met verpleegkundigen en patiënten. Daarna kunnen we, in het eerste kwartaal van 2021, starten met de uitvoering van drie pilots die elk tegelijkertijd binnen twee ziekenhuizen plaatsvinden, zodat we meer volume hebben en dus ook meer uitkomsten kunnen meten.

Zoals het er nu uitziet worden dit de pilots: chemotherapie bij oncologie/hematologie, antibiotica na een knie-/heupoperatie en de immunoglobines binnen Neurologie. Op dit moment zijn we in gesprek met de TU Twente die ons wil ondersteunen bij het bepalen en meten van het proces op het gebied van kwaliteit, kosten en KPI’s.’ Volle kracht vooruit ‘Ik vind het mooi om te zien hoe gedreven en actief iedereen binnen de subwerkgroepen in de verschillende ziekenhuizen is om dit project tot een succes te maken. Iedereen zet het denken in zorgpaden voorop, om zo de patiënt de juiste zorg op de juiste plek te kunnen bieden. Samen werken we – al zoomend – aan een mooi gemeenschappelijk doel.’

Werkgroepen Medicatie@home

Heb je vragen over medicatie@home-trajecten binnen jouw ziekenhuis? Hieronder zie je bij wie je terechtkunt: Albert Schweitzer

  • Maryse Spapens, directeur poliklinische apotheken, project Thuis Beter
  • Michiel Mollevanger, poliklinisch apotheker

Isala

  • Jan Gerard Maring, ziekenhuisapotheker en programmadirecteur Connected Care Center
  • Klazien Dikkema, projectleider oncologische zorg
  • Annette Lamboo, RVE-manager Klinische Farmacie en projectleider Medicatie@home mProve
  • Leonoor Bousema, Poliklinisch apotheker

Jeroen Bosch Ziekenhuis

  • Annabel Garenfeld, medicatieveiligheidsadviseur/(tijdelijk) projectleider Medicatie@Home
  • Cecile Bekkers, ziekenhuisapotheker, inkoop, logistiek
  • Peter Kretschmann, staf adviseur ketensamenwerking

Máxima Medisch Centrum

  • Hesso Fatah, afdelingshoofd apotheek
  • Sjoukje Troost, gevestigd ziekenhuisapotheker en directeur poliklinische apotheken
  • Harris Vencken, poliklinisch apotheker
  • Paul de Klaver, ziekenhuisapotheker ABS-team

Rijnstate

  • Liesbeth Helmich, projectleider en adviseur innovatie
  • Margreet Filius, gevestigd ziekenhuisapotheker
  • Astrid Giesen, Poliklinische apotheker

Zuyderland Medisch Centrum

  • Hans Cremers, poliklinisch apotheker
  • Marga Schols, ziekenhuisapotheker
  • Claudia Steinbusch, beleidsmedewerker/projectmanager

Maak kennis met het nieuwe datasupport team mProve